بایگانی دسته ی کیفری

مطالبه دعوای خصوصی توسط شاکی : شاکی به کسی گفته میشود که در دادسرا و یا دادگاه کیفری ، تعقیب متهم را درخواست میکند که اگر مطالبه ضرر و زیان به همراه جنبه کیفری جرم داشته باشد ، به او مدعی خصوصی گفته میشود.

دعوای خصوصی نیز منظور آن جنبه از دعوی است که واجد جنبه کیفری است و میخواهیم در این مقاله بررسی کنیم که آیا شاکی میتواند ضمن شکوائیه کیفری ، ضرر و زیان ناشی از جرم را نیز از دادگاه بخواهد؟

به شما پیشنهاد میکنیم قبل از مطالعه این مقاله ، مقاله تنظیم شکوائیه در همین وبسایت مطالعه کرده تا از قواعد عام شکوائیه مطلع شوید.

موارد مطالبه دعوای خصوصی توسط شاکی

شاکی میتواند جبران تمامی موارد زیر را مطالبه کند :

• ضرر و زیان های مادی ناشی از جرم
• ضرر و زیان های معنوی ناشی از جرم
• منافع ممکن الحصول ناشی از جرم

ضرر و زیان های مادی ناشی از جرم

ضرر و زیان های مادی به ضرر هایی گفته میشود که به مال فرد وارد شده است ، همانند اینکه در راستای سرقت ، سارق خسارتی به اموال شاکی وارد نموده است و یا در راستای جرم تخریب مرتکب خسارتی شده است که مطالبه بعضی از آنان نیاز به دادخواست جداگانه دارد و برخی دیگر نیز ندارد و دادگاه موظف به تعیین و تکلیف در خصوص ضرر و زیان ناشی از جرم است حتی اگر شاکی آن را درخواست نکند.

ضرر و زیان های معنوی ناشی از جرم

این ضرر و زیان ها به آن دسته از ضرر هایی گفته میشود که به روح ، روان ، آبرو و یا اعتبار وارد شده است ؛ همانند اینکه در راستای جرم زنای به عنف ، کسی که به او تجاوز شده دچار افسردگی روحی شده و یا به آبروی وی صدمه وارد شده است که در این موارد دادگاه میتواند با برآورد میزان خسارت و یا الزام بزهکار به اعمالی از قبیل عذرخواهی و … جبران آنان را بخواهد.

منافع ممکن الحصول ناشی از جرم

این ضرر و زیان ها در جایی هستند که فرد به دلیل ارتکاب جرم ، از انجام دادن برخی از اعمالی که میتوانسته انجام دهد و از آنان کسب درآمد کند بازمانده است.  همانند راننده تاکسی که به دلیل سرقت ماشینش که وسیله درآمد او بوده از کسب درآمد بازمانده و باید تمامی این منافعی که میتوانست در طول مدت رسیدگی کسب کند ، حساب شود.

دقت داشته باشید که منافع ممکن الحصول در مواردی ممکن است که صدق اتلاف نماید یعنی وجود آن منافع ممکن باشد و از دست رفتن آن نیز برای دادگاه محرز باشد و به نوعی منافع محتمل الحصول نباشند.

خسارات مازاد بر دیه

نکته دیگر آنکه نظر قانون گذار مبنی بر کامل بودن و جامع بودن دیه میباشد و به نوعی تمامی خسارات معنوی ، بدنی ، منافع ممکن الحصول و … را پوشش میدهد و این خسارات شامل جرائم مرتبط با دیه نمیشوند.

قانون مسئولیت مدنی

در قانون مسئولیت مدنی نیز موادی وجود دارند که صراحتاً دلالت بر امکان دریافت خسارات اعم از مادی،معنوی و … را دارند همانند آنکه

• اگر کسی در اثر بی احتیاطی یا عمدا به جان،سلامتی،مال،آزادی،حیثیت یا حتی شهرت تجاری دیگری لطمه وارد کند ملزم به جبران خسارات ناشی از عمل خود خواهد بود.
• دادگاه موظف است در صورتی که عمل وارد کننده موجب خسارات معنوی شده است ، وی را ملزم به جبران خسارت از نوع خسارتی که وارد نموده است کند.
• در جایی از قانون مسئولیت مدنی گفته شده است که اگر فردی در اثر انتشار تصویرش به حیثیت و اعتبارش لطمه وارد شود میتواند تمات وارد شده را از دادگاه تقاضا کند.

مهلت تقدیم دادخواست ضرر و زیان

از لحظه ای که متهم تحت تعقیب کیفری قرار میگیرد تا ختم دادرسی ، زیان دیده میتواند تصویر و یا رونوشت مصدق تمامی ادله خود را پیوست کرده و به مرجع تعقیب تسلیم کند و تا قبل از ختم دادرسی نیز دادخواست ضرر و زیان خود را تقدیم نماید.

وظیفه دادگاه کیفری

دادگاه مکلف است

• در خصوص ضرر و زیان ضمن صدور رای کیفری طبق ادله موجود رای صادر کند
• اگر رسیدگی به ضرر و زیان نیاز به تحقیقات بیشتر دارد ، رای کیفری را صادر کند و سپس به دعوای ضرر و زیان رسیدگی نماید.

در صرت حکم به رد مال نیز داداه یفری موظف است میزان و مشخصات محکوم به را قید کند و حدود هر یک از محکوم علیه ها را (در صورت تعدد) مشخص نماید.

گروه وکلای عدل محور همراه حقوقی شما

کلاهبرداری رایانه ای یکی از انواع کلاهبرداری میباشد که از طریق رایانه یا اینترنت و در فضای سایبری صورت میگیرد ، فکر میکنم خالی از لطف نباشد اگر قبل از مطالعه این مقاله ، مقاله مربوط به ” کلاهبرداری ” را در همین وبسایت بخوانید و سپس به اطلاعات خود در رابطه با کلاهبرداری رایانه ای بیافزایید.

تفاوت کلاهبرداری رایانه ای و کلاهبرداری ساده

این را بدانید که از حیث رسیدگی و مجازات و عناصر مادی و … کلاهبرداری رایانه ای و کلاهبرداری با یکدیگر تفاوت دارند برای مثال با توجه به قانون کاهش مجازات کاهش حبس تعزیری ، کلاهبرداری در زمره جرائم قابل گذشت و کلاهبرداری رایانه ای در زمره جرائم غیر قابل گذشت قرار میگیرد.

همانطور که در بالا هم گفتیم کلاهبرداری رایانه ای فقط در یک فضای خاص و محدود میتواند انجام بگیرد و نتیجه ی آن تحصیل مال یا منفعت میباشد ، آن هم اگر از طریق ایجاد ، تغییر ، متوقف کردن داده ها یا مختل کردن سامانه ها باشد که مجازات حبس را در پی دارد.

پس همانگونه که مشاهده میکنید کلاهبرداری رایانه ای بر خلاف کلاهبرداری عنصر مانور متقلبانه و در نتیجه این تقلب مال دیگری بردن را ندارد اما عناصر دیگری در فضای سامانه ها و داده همانند جعل ، تغییر ، ایجاد ، متوقف کردن و … را دارد که حتما باید در نتیجه ی این اعمال منفعت یا مالی برای فرد کلاهبردار به دست بیاید.

در این مقاله ما بیشتر بر این موضوع تاکید داریم که شما را با تفاوت های بین کلاهبرداری رایانه ای و کلاهبرداری ساده آشنا کنیم تا هم برای طرح شکایت و موضوع دچار مشکل نشوید و هم بتوانید این دو را از هم تمیز دهید.

برای مثال فردی با شما تماس میگیرد و به هر نحوی شما را متقاعد میکند که وجهی را برای وی از طریق اینترنت بانک خود واریز کنید و شما این کار را انجام میدهید ، در اینجا با اینکه شما از طریق اینترنت و در فضای سایبری پول را برای فرد واریز کرده اید ولی این کلاهبرداری رایانه ای نیست و کلاهبرداری ساده با مانور متقلبانه میباشد زیرا اعمال مادی و گول زدن شما در فضای بیرونی رخ داده است.

اما در مقابل در کلاهبرداری رایانه ای شما ممکن است حتی فرد کلاهبردار را نشناسید ، فرد حساب بانکی یا اطلاعات بانکی شما را هک میکند و به آن ها دسترسی پیدا میکند و از آن طریق تمامی پول های موجود در حساب شما را خارج میکند و به حساب متعلق به خودش وارد میکند ، در اینجا شما قطعا با کلاهبرداری رایانه ای رو به رو هستید.

این را در نظر بگیرید که در کلاهبرداری ساده فقط کسب منفعت مالی مد نظر قانون گذار بوده است اما در کلاهبرداری رایانه ای ، کسب هرگونه مال ، منفعت ، خدمات و امتیازات مالی ( غیر مالی را در بر نمیگیرد ) آن هم به صورت غیر مجاز مورد نظر قانون گذار بوده است.

عناصر مادی کلاهبرداری رایانه ای

حال میخواهیم عناصر مادی کلاهبرداری رایانه ای را یک به یک برای شما به اختصار توضیح دهیم تا از هرگونه ابهامی جلوگیری کرده باشیم.

قانون گذار به صراحت در متن ماده 13 قانون جرائم رایانه ای میگوید اعمالی از قبیل :

• وارد کردن
• تغییر
• محو
• ایجاد کردن
• متوقف کردن
• مختل کردن

اول آنکه باید بگوییم به دلیل استفاده از واژه ی ” از قبیل ” پس قطعاً این موارد حصرو نیستند و هر عمل مادی دیگری در فضای سایبری را شامل میشوند ، سپس به توضیح یک به یک آن ها میپردازیم :

وارد کردن

ورود اعم است از وارد کردن اطلاعات شخصی دیگری و به دست آوردن مال یا منفعتی از طریق آن که نحوه ی تحصیل اطلاعات حائز اهمیت نمیباشد ؛ برای مثال شما کد و رمز کاربری دیگری در وبسایتی که در آن عضویت دارد را کسب کنید و از مزایای سایت به طور مجانی استفاده ببرید.

تغییر دادن

تغییر داده به معنای هر نوع تغییر جزئی یا کلی در اطلاعات افراد است همانند آنکه نام خود را در حساب های بانکی تغییر داده و یا قسط پرداخت نشده را به پرداخت شده تغییر بدهید.

محو کردن

محو به معنای از بین دائمی موضوعی است ، به این صورت که بدهی های خود را از سایتی برای همیشه پاک کنید و یا نام و نشانی خود را از سایتی که در آن ملزم به پرداخت وجه هستید پاک نمایید .

متوقف کردن

متوقف کردن به نوعی بستن امکان دسترسی افراد به اطلاعات سایتشان برای مدت مشخصی است که اصولاً در کارت به کارت کردن ها این اتفاق بسیار میافتد و در حین کارت به کارت کردن فرد با متوقف کردن سامانه ، وجه را به حساب خودش واریز میکند.

مختل کردن

مختل کردن نیز تا حدودی شبیه به متوقف کردن میباشد که فرد با مختل و از کار انداخت سامانه از طریق این کار برای خود وجه مال یا منفعت مینماید.

نحوه شکایت از کلاهبرداری رایانه ای

برای شکایت از کلاهبرداری رایانه ای ، بزه دیده در ابتدا باید به دادسرای جرائم رایانه ای مراجعه کند ، سپس دادسرا برای اطلاعات بیشتر و تحقیقات پرونده را به پلیس فتا ارجاع میدهد.

سپس پس از اتمام تحقیقات و محرز شدن وقوع جرم ، پرونده به دادگاه صالح برای رسیدگی ارجاع داده میشود که طبق رای وحدت رویه دادگاه صالح دادگاه بانک افتتاح کننده بزه دیده است که پول و وجه از آن جا برداشته شده است.

همچنین شما میتوانید با ورود به سایت ” پلیس فضای تولید و تبادل اطلاعات ” مراجعه کنید و در قسمت آیکون مردمی اطلاعات خود ر وارد کنید ، آن ها در اسرع وقت با شما تماس خواهند رفت و موضوع را پیگیری خواهد کرد.

خیانت در امانت از جمله جرائمی است که با آنکه در جامعه بسیار مصداق دارد و بسیار اتفاق می افتد اما به نظر ما قانون گذار در مورد آن کوتاهی کرده و فقط به دو ماده در قانون تعزیرات اکتفا نموده است.

خیانت در امانت از جمله جرائمی است که اثبات آن بسیار دشوار و همانند کلاهبرداری مصادیق متعدد و بسیاری دارد که ما سعی میکنیم در مطلبی کوتاه اما جامع تمام و کمال آن را به شما عزیزان ارائه بدهیم که اگر جای ابهامی برایتان باقی ماند میتوانید با مشاورین حقوقی ما تماس حاصل فرمایید.

تعریف خیانت در امانت

خیانت در لغت نامه های فارسی به معنای بدعهدی،پیمان شکنی،بی وفایی،عهد شکنی میباشد و معنای لغوی امانت سپرده،سپردگانی،ودیعه می باشد اما امانت در اصطلاح حقوقی به معنای آن که فردی مالی را اعم از منقول (قابل انتقال) یا غیر منقول(غیرقابل انتقال) را به شخص دیگری در قالب عقد امانی به او بسپارد که فرد در مقابل این سپرده شدن چه اجرتی دریافت کند و چه اجرتی دریافت نکند و قرار بر آن باشد که پس از مدت معینی مال را به صاحب مال پس بدهد.

حال هنگامی که فردی که مال به او سپرده شده ، مال را در مدت معین پس ندهد یا در مال تعدی و تفریط نماید و با تقصیر و با سوعمد مال را به نحوی از بین ببرد،مرتکب جرم “خیانت در امانت” شده و میتوان توسط وکیل کیفری از او شکایت نمود و او را تحت تعقیب شکایت کیفری قرار داد.

موضوع خیانت در امانت

اصولاً موارد خیانت در امانت حصری هستند و همانگونه که در قانون گفته شده موضوع آن میتواند هر نوع مال منقول یا غیر منقول یا نوشته هایی از قبیل چک،سفته،برات،قبض و نظایر آن میتواند موضوع خیانت در امانت قرار گیرند و در واقع اصلاً اهمیتی ندارد که این موضوعات در قالب چه عقودی مبنای امانت قرار گیرند . عقودی نظیر اجاره ، امانت ، وکالت ، رهن و یا هرکار بی اجرت و یا با اجرت دیگری.

فقط موضوع مهم آن است که قرار بوده باشد موضوعات مذکور مسترد شود و یا به مصرف معینی برسد.
در کلاهبرداری گفتیم که لازم است هم به فرد بزه دیده ضرر مالی برسد و هم فرد کلاهبردار انتفاع مالی ببرد اما درخیانت در امانت اینگونه نیست ، یعنی فقط این نکته در نظر گرفته میشود که به فردی که مال را به امانت گذاشته است ضرر رسیده باشد اعم از آنکه فردی که مال را ار بین برده است انتفاع مالی برده یا نبرده باشد.

مصادیق خیانت در امانت

مصادیق خیانت در امانت نیز در قانون به صورت حصری مشخص شده اند ؛ مصادیق آن اعم هستند از استعمال ، تلف ، تصاحب و مفقود که اگر فردی که مال را به امانت داشته است هر عمل مادی دیگری با آن غیر از این چهار مورد کند از مصادیق خیانت در امانت نبوده و فقط جنبه حقوقی دارد.حال ما در توضیحی کوتاه این چهار مصداق را برای شما توضیح میدهیم:

استعمال

استعمال به معنای استفاده ،کاربرد ،مصرف میباشد و در جرم خیانت در امانت به آن معنا است که مال قرار بوده فقط نگهداری شود اما به مصرف خاصی برسد و یا قرار بوده مورد استفاده خاصی قرار گیرد اما مورد مصرف دیگری قرار گرفته باشد برای مثال شما ماشین خود را برای نگهداری در پارکینگ دیگری به او می سپارید اما او با ماشین شما به آموزش رانندکی به همسر خود میپردازد.حتی اگر در این آموزش به ماشین شما صدمه ای وارد نشده باشد چون در موردی غیر از مورد مورد نظر شما استفاده شده است مصداق خیانت در امانت و جنبه کیفری دارد.

تلف

اتلاف به معنای پایمال،حیف و میل،تباه کردن است و در اصطلاح حقوقی به معنای از بین بردن عمدی موضوع مورد امانت میباشد.به این موضوع دقت داشته باشید که خیانت در امانت جرمی عمدی است و حتما باید سونیت و عمد در فعل مرتکب وجود داشته باشد.همانند آنکه شما حیوان خود را به فردی بسپارید برای نگهداری و فرد حیوان شما را کشته و از گوشت آن استفاده کند.

تصاحب

تصاحب به معنای تصرف،تملک،قبض میباشد و در عالم حقوق یعنی رفتار مالکانه با مالی را انجام دادن همانند آنکه شما مالی را به فردی بسپارید و فرد از استرداد آن خودداری کرده و وانمود کند که آن مال برای او میباشد و از آن جا که تصرف ، اماره مالکیت میباشد کسی که مال را به امانت گذاشته باید مالکیت خود را ثابت کند.

مفقود

مفقود به معنای گم کردن مال و یا به نوعی از بین بردن مال بدون اینکه فرد مال را تلف کند،میباشد مثلا انداختن مال مورد امانت در دریا که هرگز قابلیت دوباره پیدا شدن را نداشته باشد.

نحوه رسیدگی به جرم خیانت در امانت

رسیدگی به این جرم نیز همانند بقیه جرائم کیفری با شکوائیه شروع میشود به این صورت که فرد مال باخته شکوائیه خود را همراه با مدارک دال بر مالکیت خویش و سپردن مال به دیگری و قول و قرار بر استرداد یا به مصرف معین رساندن مال را به دادسرا تقدیم میکند و دادسرا پس از رسیدگی های لازم پرونده را به دادگاه کیفری ارجاع داده و در صورت اثبات فرد علاوه بر جبران خسارت و در صورت امکان رد مال ، به حبس نیز محکوم میشود.

همچنین لازم است بدانید طبق قانون کاهش مجازات حبس تعزیری خیانت در امانت از جمله جرائم قابل گذشت محسوب میشود و با گذشت شاکی رسیدگی متوقف میشود . طبق بخشنامه جدید قوه قضائیه جرائم قابل گذشت ابتدا به شورای حل اختلاف برای میانجیگری رفته و در صورت حل نشدن اختلاف ، به دادسرا و دادگاه ارجاع داده میشوند.