بایگانی دسته ی کیفری

پاک کردن سوء پیشینه کیفری : بعد از وقوع یک جرم کیفری، یکی از مسائلی که ممکن است وضعیت مجرم را تحت تاثیر قرار دهد احتمال مقرر کردن یک مجازات تبعی به نام سوء پیشینه کیفری است. دراین موارد بسیاری از حقوق اجتماعی شخص تحت تاثیر مقوله ای به نام سوء سابقه قرار گرفته و حتی ممکن است بسیاری از موقعیت های شغلی را از دست بدهد.

در این شرایط است که فرد می خواهد با اطلاع از عوامل پاک کردن سوء پیشینه، سعی در احیای موقعیت خویش داشته و شرایط مطلوب مشاغل مورد نظر یا امثال آن ها را از دست ندهد اما برخلاف تصور بسیاری از افراد، پاک کردن سوء پیشنیه به عوامل مختلفی بستگی دارد که یکی از مهمترین آن ها، گذر زمان می باشد.

سوء سابقه کیفری

هر جرمی در قانون مجازات اسلامی منتهی به سوء سابقه نمی شود. حتی برخی از جرائم ممکن است در عمل منتهی به این مجازات بشوند اما تبدیل یا تخفیف مجازات، باعث شود تا سوء سابقه کیفری برای فرد ایجاد نگردد چرا که برای مقرر کردن سوء پیشینه، میزان مجازات تعیین شده از جانب قاضی ملاک است نه مجازاتی که در قانون مجازات اسلامی برای جرائم مختلف در نظر گرفته شده است.

جرایمی که باعث ایجاد سوء پیشینه کیقری می شوند :

طبق قانون مجازات اسلامی، مجازات های ذیل با ایجاد یک مجازات تبعی به نام سوء پیشنیه همراه هستند. این مجازات ها عبارتند از:

• محکومیت به مجازات های سالب حیات و حبس ابد در جرائمی همانند قتل عمد که به مدت هفت سال برای فرد ایجاد سو سابقه کیفری می کند.
• محکومیت به قطع عضو و یا قصاص عضو مشروط بر این که دیه جنایت وارد شده بیش از نصف دیه مجنی علیه باشد به مدت پنج سال مشمول سوء پیشینه می گردد.
• محکومیت به نفی بَلَد و یا حبس تا درجه چهارم مشمول سه سال سوء سابقه کیفری است.
• محکومیت به شلاق حدی به مدت دو سال سوء پیشینه کیفری پیدا می کند. شلاق تعزیری در این مقوله نمی گنجد.
• محکومیت به قصاص عضو در صورتی که دیه جنایتصورت گرفته نصف دیه کامل انسان و یا کمتر از نصف دیه باشد به مدت دو سال محکومیت کیفری موثر دارد.
• حبس درجه پنجم سبب ایجاد دو سال سوء پیشینه کیفری برای مرتکب خواهد شد.

سوء پیشنیه کیفری چگونه پاک می شود؟

پاک کردن سوء پیشینه کیفری با پول دادن و رشوه دادن امکان پذیر نیست. در این خصوص باید منتظر بمانید تا مدت زمان های تعیین شده در مبحث اخیر سپری شود. برخلاف تصور بسیاری از مردم که فکر می کنند سوء پیشینه تا آخر عمر در پرونده کیفری مجرم باقی می ماند این مجازات در طولانی ترین حالت ممکن به مدت هفت سال دوام دارد.

بعد از سپری شده مدت زمانی های مقرر در پاک کردن سوء پیشینه کیفری که به ترتیب شامل یک زمان هفت ساله، پنج ساله، سه ساله و دو ساله است شما می توانید برای دریافت گواهی عدم سوء پیشنیه اقدام کنید. دقت داشته باشید که جرم ارتکابی و مجازات اصلی و مجازات تبعی آن در سجل کیفری شما در دفاتر نیرو انتظامی ماندگار می شود اما سد راه شما برای بهره مندی از حقوق اجتماعی نخواهد بود.

تفاوت سوء پیشنیه کیفری با سوابق کیفری

وکیل کیفری : هر فردی که مرتکب یک جرم کیفری می شود و راهی دادگاه می گردد یک پرونده کیفری به نام او در دادگاه و نیرو انتظامی تنظیم می گردد. البته تنظیم این پرونده منوط بر ارجاع آن به دادگاه نیست و حتی اگر صرفا در نیروی انتظامی تشکیل شود و منتهی به رضایت گردد باز هم یک پرونده کیفری خواهد بود. در این پرونده می توانیم شاهد تمام افعال و اقداماتی باشیم که یک فرد در زمان های درج شده مرتکب شده است. همه این موارد همان سجل کیفری یا سوابق کیفری فرد را نشان می دهند.

در این میان ممکن است برخی از پرونده های کیفری دارای سوء پیشنیه هم باشند یعنی دارای یکی از بندهای مقرر در مباحث فوق بوده و فرد به علت شدت جرم ارتکابی، علاوه بر تحمل مجازات اصلی، باید به مدت مشخص نیز از حقوق اجتماعی همانند حق اشتغال به مشاغل رسمی یا حق ثبت شرکت و … محروم گردد. بنابراین همانطور که مشخص گردید ممکن است بسیاری از افراد جامعه دارای پرونده کیفری باشند اما سوء پیشنیه نداشته باشند.

گواهی عدم سوء پیشنیه

دریافت گواهی عدم سوء سابقه کیفری کار بسیار راحتی است. اگر برای برخی از اهداف خود نیاز به ارائهگواهی عدم سوء پیشنیه دارید می توانید به دفاتر خدمات الکترونیک انتظامی یا همان پلیس به علاوه ده مراجعه کرده و درخواست خود را ثبت کنید. در روش دوم هم می توانید به سامانه ثنا مراجعه کرده و درخواست گواهی عدم سوء پیشنیه دهید.

البته این نکته را هم مد نظر داشته باشید که اصولا دیگر بسیاری از ارگان ها این مدرک را درخواست نمی کنند بلکه خود به صورت الکترونیکی و در ارتباط با پلیس +10 استعلام آن را دریافت می کنند. در هر صورت باید بدانید که مدت زمان اعتبار این گواهی تنها ده روز است و از طریق پست پیشتاز برای شما ارسال می گردد.

مجازات استفاده از مدارک هویت جعلی : جعل در لغت نامه به معنای دگرگون کردن و حالتی به حالت دیگر در آوردن معنی شده است.

وکیل جعل : در اصطلاح حقوقی نیز معل همینگونه تعریف میشود.جعل یعنی اینگه فردی در سندی و یا نوشته ای دستکاری کند که این دستکاری مصادیق مشخصی دارد و با توجه به نتیجه به دست آمده ، سند را به گونه ای دیگر جلوه بدهد که به ضرر دیگری و به نفع خودش بوده باشد.

حال در برخی از اوقات این جعل و این استفاده از اسناد مجعول میتواند مدارکی نظیر گواهینامه ، پاسپورت ، کارت ملی ، کارت دانشجویی و … برای استفاده در اماکن و یا شرایطی باشد که ممکن است به ضرر دیگری و به نفع جاعل باشد که خود را به جای دیگری جا بزند و جرم مورد نظرش را انجام بدهد.

حال در ادامه به بررسی استفاده از سند مجعول و مجازات مربوطه میپردازیم.

استفاده از مدارک جعلی

اگر بخواهیم مصادیق استفاده از هویت جعلی را بسط بدهیم ، میتوان مثال های بسیار زیادی را برای شما عزیزان به عنوان نمونه عنوان کرد.

جعل شناسنامه :

برای مثال فردی به خواستگاری زنی برود و برای تدلیس در نکاح خود را به جای دیگری جا بزند و بخواهد طلاق قبلی خود را بپوشاند و از هویت و شناسنامه دیگری استفاده نماید.

جعل کارت ملی :

برای ثبت نام موقعیتی چونکه خود فرد دارای سو سابقه میباشد از کارت ملی دیگری با هویتی جعلی استفاده نماید.

جعل وصیت نامه :

مورث برای آنکه سهم الارث بیشتری نسبت به بقیه مورثان به او رسد ، در وصیت نامه دست ببرد.

جعل سند ازدواج :

زوجه با دستکاری در سند ازدواج ، مبلغ مهریه را افزایش بدهد.

جعل احکام دادگاه ها :

شاکی ، خواهان ، خوانده ، متشکی عنه حکم دادگاه را با جعل به نفع خودشان تغییر بدهند.

استفاده از مدارک هویت جعلی

بحث مورد نظر ما در این مقاله ، تمامی احکام و مصادیق جعل را در بر نمیگیرد بلکه هدف بیشتر توضیح دادن در خصوص مشاوره حقوقی جعل هویت و استفاده از مدارک هویت جعلی میباشد.

وکیل متخصص کیفری : یکی از موارد بسیار رایج در کشور ما در خصوص جعل مدارک هویت جعلی ، جعل مدرک پایان خدمت برای کسانی میباشد که به دنبال استخدام شغلی هستند و برای آن شغل نیاز به کارت پایان خدمت نظام وظیفه میباشد.

و یا کسانی که دارای لیسانس و یا مهارت های بسیار بالایی هستند اما برای استخدام در شغل مورد نظرشان نیاز به مدرک کارشناسی ارشد دارند.

این افراد با جعل مدرک تحصیلی و یا جعل کارت پایان خدمت در واقع هویت اصلی خود را فاش نمیکنند و مرتکب جعل هویت و استفاده از مدارک هویتی جعلی میشوند که مطابق قانون با خود مجازات در پی دارد.

مجازات استفاده از مدارک هویت جعلی

در قانون مجازات استفاده از مدارک جعلی در خصوص جعل مدرک پایان خدمت مجازات دقیق و مشخصی متاسفانه وجود ندارد و به نظر میرسد که فقط به طور جدی با متهمان برخورد میشود اما در خصوص جعل مدارک تحصیلی ، در قانون مجازات اسلامی جرم انگاری شده است که مجازات آن یک تا سه سال حبس و جبران خسارت میباشد.

مجازات های جایگزین انواع حبس : یکی از نهاد هایی که قانون گذار در پی حبس زدایی و اقدام به نفع حال متهم و مرتکب و مجرم انجام داده است ، ایجاد نهاد مجازات های جایگزین حبس میباشد.

نهاد مجازات های جایگزین حبس اینگونه تعریف میشود که در صورتی که جرمی در زمره جرائم غیر قابل گذشت بوده و شاکی خصوصی از جنبه خصوصی جرم ، گذشت نماید و همچنین برای مجرم جهات تخفیف مجازات ها نظیر سن مرتکب ، مهارت ، وضعیت ، شخصیت و جایگاه اجتماعی وی ، سابقه کیفری اعم از موثر و یا غیر موثر وجود داشته باشد و یا وضعیت بزه دیده و یا نوع و کیفیت جرم به گونه ای باشد که قابلیت تخفیف دادن باشد ، به جای مجازات حبس مقرر در قانون برای آن جرم ؛ حکم به مجازات های جایگزین حبس نظیر دوره مراقبت ، خدمات عمومی رایگان ، جزای نقدی ، جزای نقدی روزانه و یا محرومیت از حقوق اجتماعی داده شود تا مجرم به زندان ورود پیدا نکند.

دادگاه باید ضمن صدور حکم نوع و مدت مجازات جایگزین حبس را تعیین کند و نمیتواند به بیش از دو نوع مجازات جایگزین حبس ، حکم بدهد.

مجازات جایگزین حبس اجباری

در برخی موارد در صورت وجود شرایط مذکور برای اجرای نهاد موارد مجاز تبدیل مجازات ، دادگاه و قاضی رسیدگی کننده به پرونده اختیاری در اجرا یا عدم اجرای نهاد جایگزین حبس ندارد و باید حکم به مجازات های جایگزین حبس بدهد.

جایگزین حبس اجباری اینگونه تعیین میشود که اگر مرتکب ، جرمی عمدی را انجام داده باشد که مجازات قانونی مقرر در قانون برای آن جرم تا سه ماه حبس ، یعنی درجه هشت از جرائم هشتگانه تعزیری بوده باشد ؛ قاضی موظف است حکم به مجازات جایگزین حبس بدهد.

همچنین متهمی که مرتکب جرم تعزیری درجه هفت با مجازات قانونی نود و یک روز تا شش ماه حبس شده است نیز مشمول این مقرره شده و قاضی ملزم به صدور حکم جایگزین حبس ، به جای حکم به حبس از نود و یک روز تا شش ماه حبس میباشد.
استثنائات جایگزین حبس اجباری

در خصوص صدور حکم به مجازات های جایگزین حبس اجباری که موارد آن در بند فوق ذکر شد استثنائاتی در قانون ذکر شده است که به شرح زیر به شما توضیح میدهیم.

در خصوص جرائم تعزیری درجه هشت یعنی جرائم با مجازات تا سه ماه حبس هیچگونه استثنائی وجود ندارد و الزاماً باید حکم به مجازات های جایگزین حبس داده شود اما در خصوص مجازات های تعزیری درجه هفت یعنی جرائم با مجازات های حبس از نود و یک روز تا شش ماه اگر محکوم دارای سابقه کیفری ارتکاب جرم عمدی به شرح زیر بوده که از اجرای آن پنج سال نگذشته باشد ، مانع از صدور حکم به مجازات های جایگزین حبس میباشد:

1. اگر محکوم دارای بیش از یک فقره محکومیت قطعی به جرائم با مجازات های حبس تا شش ماه یا جزای نقدی تا ده میلیون ریال یا شلاق تعزیری بوده باشد.
2. اگر محکوم دارای یک فقره محکومیت قطعی به جرائم با مجازات های حبس بیش از شش ماه یا حدود یا قصاص بوده باشد و یا مرتکب جرمی شده باشد که مستلزم پرداخت بیش از یک پنجم دیه باشد.

جایگزین حبس اختیاری

در برخی موارد دادگاه و قاضی رسیدگی کننده با توجه به اوضاع و احوال متهم و نحوه ارتکاب جرم و اوضاع و احوال بزه دیده ، مختار است که آیا حکم به مجازات های جایگزین حبس صادر کند و یا خیر.

دادگاه در مواردی اختیار در تعیین مجازات جایگزین حبس دارد که متهم ، محکوم به ارتکاب جرمی عمدی شده باشد که مجازات مقرر در قانون برای آن جرم ، شش ماه تا یک سال حبس تعزیری بوده است.در این صورت دادگاه اختیار دارد که حکم به مجازات های جایگزین حبس صادر کند یا خیر.

نکته مهم که باید به آن توجه داشته باشید آن است که استثنائاتی که برای جایگزین حبس اجباری ذکر شد در خصوص جایگزین حبس اختیاری نیز وجود دارد و چنانچه محکوم دارای سابقه کیفری بوده باشد که 5 سال از اجرای آن نگذشته باشد و همچنین جرمی عمدی بوده باشد که یا بیش از یک فقره بوده و مجازات آن تا شش ماه حبس یا تا ده میلیون ریال جزای نقدی یا شلاق تعزیری بوده و یا یک فقره بوده و مجازات آن بیش از شش ماه حبس یا حدود یا قصاص یا پرداخت به بیش از یک پنجم دیه بوده باشد ؛ مانع از صدور حکم به مجازات جایگزین حبس میباشد.

مجازات جایگزین حبس در جرائم غیر عمدی

تمامی موارد فوق چنانچه ذکر شد در خصوص جرائم عمدی که متهم مرتکب آن شده بود صدق میکرد اما در خصوص جرائم غیر عمدی ، صدور حکم به مجازات های جایگزین حبس از قانون دیگری پیروی میکند.

در خصوص جرائم غیر عمدی اگر مجازات قانونی جرم تا دو سال حبس باشد ، صدور حکم به مجازات جایگزین حبس الزامی بوده و چنانچه مجازات جرم بیش از دو سال حبس بوده باشد ، دادگاه در صدور یا عدم صدور مجازات جایگزین حبس ، اختیار دارد.